5 elementów, bez których umowa przedwstępna nie chroni kupującego
Na wierzch daj warstwę, którą łatwo zdjąć w nocy: pled, koc wełniany albo lekki koc z mikrofibry. Ma leżeć luźno, nie być wciśnięty pod materac. To warstwa na chłodniejsze godziny nad ranem, kiedy temperatura ciała spada. Uwaga na koce elektryczne i podgrzewane maty — jeśli ich używasz, nie kładź na nie grubych warstw, bo ciepło kumuluje się pod spodem i po godzinie robi się duszno.
Najczęstszy błąd to malowanie bez odcięcia mostków wilgoci i bez wentylacji. Jeśli w łazience nie ma sprawnego wywiewu, para skrapla się na ścianach i farba zaczyna pęcherzeć niezależnie od jakości materiału. Sprawdź działanie wentylacji kartką papieru przy kratce — powinna przylgnąć. Drugi typowy błąd to malowanie starych płytek bez wcześniejszego odtłuszczenia i zmatowienia — farba nie trzyma się gładkiej glazury. Jeśli zostawiasz płytki, zmatuj je papierem ściernym i pokryj gruntem zwiększającym przyczepność.
Podczas oględzin zbieraj twarde dane: wiek instalacji, stan okien, wilgotność w narożnikach, rodzaj ogrzewania, wysokość czynszu do wspólnoty lub spółdzielni, zaległości i planowane remonty części wspólnych. Zrób zdjęcia liczników i tabliczek znamionowych pieca. Każda z tych informacji to później argument w rozmowie — koszt wymiany instalacji albo czekający remont dachu realnie obniża wartość lokalu i można to pokazać na liczbach, bez podnoszenia głosu.
Drugi typowy błąd to liczenie na cud. Kilka kostek materiału w pokoju o powierzchni dwudziestu metrów nie zastąpi klimatyzacji. Sensowna ilość zależy od masy przegród i zysków ciepła, ale jako punkt wyjścia przyjmuje się, że na metr sześcienny pomieszczenia potrzeba kilkudziesięciu gramów materiału, aby odczuć różnicę. Przy większych potrzebach lepiej pomyśleć o suficie podwieszanym z wkładami albo o elementach wbudowanych w ścianę działową niż o dokładaniu kolejnych przenośnych paneli.
Kluczowy element to zadatek albo zaliczka. Zadatek ma skutek z art. 394 Kodeksu cywilnego: przy niewykonaniu umowy przez jedną stronę druga może żądać zwrotu w podwójnej wysokości albo zatrzymać otrzymaną sumę. Zaliczka takich skutków nie ma — podlega zwrotowi. Strony często używają tych pojęć zamiennie, a potem spierają się o pieniądze. Warto jasno zapisać, która konstrukcja obowiązuje i w jakich sytuacjach następuje zwrot.
Demontaż to etap, który większość pomija i potem żałuje. Zdejmij szuflady, uchwyty, okucia, a jeśli to możliwe, także drzwiczki. Oznacz śruby i elementy, żeby nie szukać ich później po całym mieszkaniu. Oczyść powierzchnię z tłuszczu i kurzu — odtłuszczacz do drewna albo słaby roztwór wody z mydłem wystarczą, ale po myciu daj meblowi wyschnąć przez dobę. Malowanie po wilgotnym drewnie kończy się łuszczeniem, a tego nie da się już cofnąć bez ponownego zdzierania warstwy.
Podstawa to dokładne oznaczenie nieruchomości: adres, numer księgi wieczystej, powierzchnia, numer kondygnacji, przynależność komórki lokatorskiej czy miejsca postojowego oraz udział w nieruchomości wspólnej. Warto wpisać także stan prawny — czy lokal jest wolny od obciążeń, hipotek, służebności i roszczeń osób trzecich. Sprzedający powinien złożyć oświadczenie o braku zaległości czynszowych i o tym, że nie toczy się wobec niego postępowanie egzekucyjne dotyczące lokalu.
Na koniec forma i koszty. Umowa przedwstępna nie musi być zawierana u notariusza, ale przy sprzedaży mieszkania lepiej zadbać o formę z podpisami poświadczonymi notarialnie — ułatwia to późniejsze dochodzenie zawarcia umowy końcowej. Ustal, kto ponosi koszty aktu notarialnego, wypisów, zaświadczeń i ewentualnego pełnomocnictwa. Sprawdź pełnomocnictwa, jeśli ktoś działa w imieniu właściciela, i upewnij się, że wszystkie osoby ujawnione w księdze wieczystej podpisują dokument. Brak jednego podpisu potrafi zatrzymać całą transakcję.
Terminy, cena i forma zapłaty — bez ogólników Umowa musi określać termin zawarcia umowy przyrzeczonej, czyli aktu notarialnego przenoszącego własność. Samo „w ciągu kilku tygodni" nic nie znaczy i trudno z tego wyciągnąć skutki. Podaj konkretną datę lub mechanizm jej wyznaczenia oraz warunki, które muszą zostać spełnione wcześniej — na przykład uzyskanie zaświadczeń, założenie księgi wieczystej czy zwolnienie lokalu z zajęcia. Podobnie z ceną: kwota, sposób i terminy zapłaty, wskazanie rachunku, na który mają trafić środki, oraz informacja, co dzieje się z zadatkiem lub zaliczką, gdy do transakcji nie dojdzie.
Umowa przedwstępna sprzedaży mieszkania to dokument, który ma zabezpieczyć obie strony przed zmianą decyzji i uchylić furtkę do dochodzenia zawarcia umowy końcowej. Żeby tak działała, musi być precyzyjna. Najczęstszy błąd to podpisywanie ogólnikowego zobowiązania „do sprzedaży w przyszłości" bez wskazania, kto, co i na jakich warunkach kupuje. Im więcej szczegółów znajdzie się w umowie, tym mniej miejsca na spory.